armoede en ellende in de voormalige Bruinistenkerk

Eén van de meeste ellendige en gevaarlijke woonkazernes van Amsterdam was de voormalige Bruinisten Kerk. Nadat de gelovigen waren vertrokken werd de kerk in 1714 vertimmerd tot vele kleine wooneenheden verspreid over vier verdiepingen.

De huurders behoorden zonder uitzondering tot de zelfkant van de maatschappij. Het meesten waren werkloos en leefden bij de dag. Aan onderhoud van het gebouw werd niets gedaan; de vroegere kerk verpauperde.

Querido beschreef in zijn boek De Jordaan het woonhol in 1914: ‘het meest gevaarlijke en beruchte lok- en roofhol der ronddazende straatprostituees uit den ganschen omtrek' en 'in zijn geheimzinnige somberte, beklemd tusschen twee stikdonkere, bijna geheel onbewoonde sloppen'.

De vervallen en afgebladderde gevel en de deels dichtgetimmerde kerkramen gaven het pand het lugubere uiterlijk van een spookhuis. De omgeving voegde daar het nodige aan toe. De Bruinistengang was erg smal, straatverlichting ontbrak en het pand lag aan de achterzijde aan het zompige water van de Huidenvettersloot. Zelfs de politie waagde zich zelden in deze voormalige Bruinistenkerk

Al eerder, in 1901, had Louis Hermans het bedompte sombere interieur van de voormalige kerk beschreven in Krotten en sloppen: ‘een onderzoek naar den woningtoestand te Amsterdam’.

Frisse lucht kreeg amper kans binnen te dringen en bovendien was die lucht afkomstig van de Huidenvettersloot, die een open riool was. Per verdieping was er één gootsteen met een kraan. In de éénkamerwoningen woonden vaak drie generaties, soms tien mensen.

In 1910 werd de Bruinistenkerk afgebroken.