LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

Sint Lucaspoortje

Nieuwmarkt

Sint-Lucaspoort in de Waag
Sint-Lucaspoort in de WaagRCE

Hier achter de Sint-Lucaspoort vergaderden de overlieden van het kunstenaarsgilde. Dat was een flinke groep. De stad had een grote aantrekkingskracht op kunstenaars en er was een grote groep geïnteresseerde kopers.

Veel Amsterdammers hadden een schilderij thuis hangen. Hoeveel schilderijen er in Holland in de 17e eeuw zijn gemaakt blijft gissen, maar zeer waarschijnlijk ruim meer dan een miljoen. In winkels, ateliers en op markten waren schilderijen te koop.

Het Sint Lucasgilde had meer leden dan alleen kunstschilders, ook gewone schilders, tapijtmakers, beeldhouwers en zelfs boekverkopers waren lid. Die laatste groep richte halverwege de 17e eeuw een eigen gilde op.

De gildes waren meer dan beroepsverenigingen, ze controleerden de markt en bepaalden wie wel en wie niet mocht werken. Het Lucasgilde was ook beroemd vanwege de enorme feesten die georganiseerd werden. Maar gildes regelden bijvoorbeeld ook de begrafenissen, de beroepsgenoten moesten daar verplicht bij aanwezig zijn, wie niet kwam kreeg een boete.

Bron: Theo Bakker

poortje van het St. Lucasgilde, JMA Rieke, 1889
poortje van het St. Lucasgilde, JMA Rieke, 1889public domain
gildebrief van het St. Lucasgilde, 1700-1729
gildebrief van het St. Lucasgilde, 1700-1729cc
feest bij het Amsterdamse Sint Lucasgilde, Christiaan van Kesteren, 1865-1870
feest bij het Amsterdamse Sint Lucasgilde, Christiaan van Kesteren, 1865-1870rijksmuseum
gildepenning van het Lucasgilde, 1786, eigendom geweest van Adriaan de Lelie
gildepenning van het Lucasgilde, 1786, eigendom geweest van Adriaan de Leliebrabants erfgoed

Gegevens van 7 november 2026.