LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

De overlieden van het Amsterdamse Chirurgijnsgilde

Nieuwmarkt

de overlieden van het Amsterdamse Chirurgijnsgilde, Nicolaes Maes, 1679-1680
de overlieden van het Amsterdamse Chirurgijnsgilde, Nicolaes Maes, 1679-1680Amsterdam Museum

Het Amsterdamse Chirurgijnsgilde was een belangrijke opdrachtgever voor groepsportretten en anatomische lessen. De schilderijen werden in de gildekamer tentoongesteld. Om op het schilderij te worden afgebeeld moesten de overlieden de schilder betalen, dat kon zo honderden gulden kosten. Niet iedereen wilde betalen en daarom staan op sommige schilderijen maar enkele overlieden afgebeeld.

De functie van overman (overlied) was prestigieus en om machtsmisbruik en vriendjespolitiek te voorkomen wisselde elk jaar de helft van de overlieden. Toch was het steeds dezelfde kliek die aan de macht was.

De overlieden van het Chirurgijnsgilde lieten zich graag schilderen. Er is een hele serie groepsportretten van de overlieden bewaard gebleven, net als een flink aantal schilderijen anatomische lessen. Ook die schilderijen van anatomische lessen waren eigenlijk gildestukken. De overlieden lieten zich trots portretteren en hingen het werk vervolgens in de gildekamer.

Bron: amsterdam museum

drie overlieden van het Chirurgijnsgilde, Cornelis Troost, 1731
drie overlieden van het Chirurgijnsgilde, Cornelis Troost, 1731Amsterdam museum
de overlieden van het Chirurgijnsgilde, Jan Maurits Quinkhard, 1744
de overlieden van het Chirurgijnsgilde, Jan Maurits Quinkhard, 1744Amsterdam Museum
de overlieden van het Chirurgijnsgilde, Arnold Boonen, 1716
de overlieden van het Chirurgijnsgilde, Arnold Boonen, 1716Amsterdam Museum
twee overlieden van het Chirurgijnsgilde, Juriaen (II) Pool, 1699
twee overlieden van het Chirurgijnsgilde, Juriaen (II) Pool, 1699Amsterdam Museum

Gegevens van 7 november 2026.