Theatrum Anatomicum

De ontledingen in het Theatrum Anatomicum waren er in de eerste plaats voor chirurgijns en chirurgijnsleerlingen, maar groeiden in de loop van de 17e eeuw uit tot gewilde publieke evenementen die de burgers tegen betaling van ‘vier stuivers’ konden bijwonen.

Het huidige Theatrum Anatomicum werd gebouwd in 1691 naar een voorbeeld uit Padua, met een amfitheater en een draaibare ontleedtafel in het midden. Via de vensters in de koepel viel het licht op de ontleedtafel

De overlieden van het gildebestuur lieten hun familiewapens schilderen in het koepel van het Theatrum Anatomicum. Het centrum van de koepel wordt gevormd door het wapenschild van Frederik Ruysch, die van 1666 tot zijn dood in 1731 professor in de anatomie en botanie was. Hij had een wereldberoemde collectie anatomische preparaten.

Vanaf de 18e eeuw lieten de overlieden van het chirurgijnsgilde hun familiewapens aanbrengen in de koepel van het Theatrum Anatomicum. Daarmee werd hun functie in het gildebestuur vereeuwigd. In plaats van relatief dure portretten kozen ze voor de veel goedkopere familiewapens vanwege de economisch minder goede tijden en de wanden van de gildekamers al volhingen met groepsportretten.

Het chirurgijnsgilde in Amsterdam maakte eind 18e eeuw moeilijke tijden door. Het aantal chirurgijns was sterk toegenomen en er waren veel beunhazen en kwakzalvers. Bovendien waren de gildebroeders onderling verdeeld en was de corruptie binnen het gilde groot. Het Theatrum Anatomicum was vele malen het toneel van scheldpartijen en zelfs vechtpartijen die in geuren en kleuren vermeld staan in de gildeboeken. In 1798 werd het Chirurgijnsgilde opgeheven.