De Waag

Bij de stadsuitbreiding van 1612 verloor de Sint Anthoniespoort haar functie. De poort werd omgebouwd tot een nieuwe Waag, als aanvulling op en ter vervanging van de Waag op de Dam.

De binnenplaats van de Waag werd overdekt en er werd een toren bijgebouwd, boven de deuren kwamen luifels, daaronder stonden grote weegschalen.

In de Waag werd belasting geheven over goederen die verhandeld werden en dat was een belangrijke bron van inkomsten voor de stad. Het wegen werd in principe voor alle goederen verplicht gesteld voordat zij verkocht mochten worden. De Waag op de Nieuwmarkt was bedoeld om de Waag op de Dam te ontlasten, hier op de Nieuwmarkt werd de zware handel gewogen, zoals balen tabak, scheepsankers en kanonnen.

Al snel werden de grachten rondom de poort gedempt. Zo ontstond er een plein: de Nieuwmarkt. Voor de handel was de verhuizing van de Dam naar de veel ruimere Nieuwmarkt een grote vooruitgang.

Op het plein vond één keer per week de Sint Anthoniesmarkt plaats. Het werd al gauw een dagmarkt, omdat de zeelieden elke dag nieuwe handel aanvoerden via de vlakbij gelegen haven. De combinatie van waaggebouw en marktplaats zorgde ervoor dat de Nieuwmarkt zich ontwikkelde tot een bijzonder druk stukje Amsterdam.