LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

Maagdenhuis

Rokin 21

Maagdenhuis voor de verbouwing, Herman Schouten, 1778-1883
Maagdenhuis voor de verbouwing, Herman Schouten, 1778-1883rijksmuseumrijksmuseum

Het Maagdenhuis is eigenlijk het katholieke meisjesweeshuis. Het begon in 1570, Amsterdam was nog katholiek en door toeloop van katholieken uit de rest van Nederland was het bestaande weeshuis snel veel te klein.

In 1570 kwam er speciaal voor meisjes een weeshuis aan de Oudezijds Voorburgwal. Na omzwervingen door de stad werd in 1620 hier aan het Spui een nieuw weeshuis gebouwd. Het was het eerste huis van een katholieke instelling nadat Amsterdam in 1578 een protestante stad was geworden.

Het eerste Maagdenhuis mocht er dan ook niet teveel als een weeshuis uitzien en werd vermomd als woonhuis en pakhuis. Bovendien was de stad niet bereid om mee te betalen. Rijke katholieken waren de geldschenkers, hun vrouwen vaak de regenten.

Het nieuwe weeshuis kreeg ook een eigen kerkje. Het was een schuilkerk dus van buiten niet herkenbaar als kerk, toch kwamen er ook katholieken van buiten het weeshuis.

Behalve de giften van rijke katholieken kreeg het weeshuis ook huurinkomsten van panden die het had gekregen en werden er met grote regelmaat geldinzamelingen gehouden.

In 1782 werd duidelijk dat er een grote erfenis aan zat te komen. Vastgoedmagnaat Hendrik van Naarden zou alles nalaten aan het Maagdenhuis. Terwijl hij nog leefde werd al direct begonnen met een nieuw veel groter weeshuis, het Maagdenhuis zoals wij dat kennen. In 1785 overleed Van Naarden, drie jaar later was het Maagdenhuis klaar.

Bron: Theo Bakker

het Roomsch-Catholyke Maagdenhuis, prent uit 1790
het Roomsch-Catholyke Maagdenhuis, prent uit 1790beeldbankbeeldbank
galerij van het Maagdenhuis, 1920
galerij van het Maagdenhuis, 1920beeldbankbeeldbank
strijkkamer van het Maagdenhuis, 1920
strijkkamer van het Maagdenhuis, 1920beeldbankbeeldbank
vijf weesmeisjes van het Maagdenhuis, Thérèse Schwartze, 1888
vijf weesmeisjes van het Maagdenhuis, Thérèse Schwartze, 1888Boymans

Gegevens van 7 november 2026.