LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

Voetboogdoelen

Singel 425

de Hand- en Voets-Boogs Doelen, Pieter Schenk, 1710
de Hand- en Voets-Boogs Doelen, Pieter Schenk, 1710beeldbankbeeldbank

De Voetboogdoelen zijn gebouwd als het verzamelgebouw van het Voetbooggilde, achter het gebouw lagen hun schietbanen die doorliepen tot aan de Kalverstraat. Het gebouw had ook een publieke functie, je kon er eten en vergaderen.

Na de protestante machtsovername in 1578 werden de schuttersgildes ook een belangrijke sociale organisatie voor de elite van de stad. De doelen veranderden daarmee ook van functie. Er werd gefeest, gegeten en voordrachten gehouden.

Aan de wanden komen de schuttersstukken te hangen die de leden van de schutterijen laten maken. De drie doelgebouwen samen hebben een nooit meer geëvenaarde collectie meesterwerken, de Voetboogdoelen wellicht nog het minst.

In een verslag uit 1653 wordt beschreven wat er in de Handboogdoelen hangt. Er hingen onder andere de "Schuttersmaaltijd ter viering van de Vrede van Munster" van Van der Helst. dat nu in het Rijksmuseum hangt, "Schutters van Wijk IX onder kapitein Jacob Rogh en luitenant Anthonie de Lange" van Nicolaes Eliasz Pickenoy (nu in het Amsterdam Museum) en "de Schutters van Wijk I onder kapitein Johan Huydecoper en luitenant Frans van Waveren" uit 1650 van Govert Flinck (ook in het Amsterdam Museum). De wanden van alle vertrekken hingen vol met andere schuttersstukken.

De Voetboogdoelen veranderde begin 17e eeuw steeds meer in een chique herberg. De stad organiseerde er ontvangsten en gasten konden er blijven slapen. Halverwege die eeuw kwam het Oudezijds Herenlogement op, veruit de chicste herberg van Amsterdam, voor de Voetboogdoelen was die concurrentie te zwaar, in 1674 ging de zaak failliet.

Bron: Maarten Hell

schuttersmaaltijd ter viering van de Vrede van Munster, Bartholomeus van der Helst, 1648
schuttersmaaltijd ter viering van de Vrede van Munster, Bartholomeus van der Helst, 1648rijksmuseumrijksmuseum
reconstructie van de voetboogdoelen
reconstructie van de voetboogdoelenAmsterdam Museum
Schutters van de compagnie van kapitein Jacob Rogh, Nicolaes Pickenoy, 1645
Schutters van de compagnie van kapitein Jacob Rogh, Nicolaes Pickenoy, 1645amsterdam museumamsterdam museum
het Stads Artillerie Magazijn en de Voetboogdoelen, Gerrit Lamberts, 1817
het Stads Artillerie Magazijn en de Voetboogdoelen, Gerrit Lamberts, 1817beeldbank

Gegevens van 7 november 2026.