LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

Handboogdoelen

Singel 421

Hand booghs Doelen, Stads Magazyn en Voet booghs Doelen, 1663
Hand booghs Doelen, Stads Magazyn en Voet booghs Doelen, 1663beeldbankbeeldbank

In 1512 werd hier het gebouw van de Handboogdoelen neergezet. De kern van dat gebouw staat er nog steeds, wel is de voorgevel een aantal keren volledig veranderd.

In het pand zitten onder het pleisterwerk en behang nog veel originele details. En de grote zaal op de eerste verdieping heeft nog het oorspronkelijk balkenplafond.

Boven de voordeur hangt het wapen van het Handbooggilde, ook wel bekend als het Sebastiaansgilde. Daarnaast de vier wapenschilden van de overlieden van het gilde uit 1652, rechtsonder met de zwaan het wapen van Frans Banninck Cocq. Hij is door Rembrandt vereeuwigd op de Nachtwacht.

Net als de anderen doelengebouwen werden de Handboogdoelen na de alteratie vooral gebruikt voor officiële bijeenkomsten, feesten en als herberg. De waard pachtte de doelen van de stad, als hij de gelegenheid goed uitbaatte kon dat veel geld opleveren.

Waard Hereman Claesz kon het zich veroorloven om zich maar liefst twee keer te laten portretteren op een schuttersstuk. In 1585 op 'Het korporaalschap van kapitein Reynst Pietersz en vaandrig Claas Claasz Kruys' van Dirck Barendsz. Een jaar later staat hij prominent op de 'Schutters van de compagnie van kapitein Egbert Pietersz Vinck' ook van Dirck Barendsz. Van beide schuttersstukken zijn helaas alleen nog tekeningen.

In 1733 werd de Handboogdoelen omgebouwd tot één van de sjiekste hotels van Amsterdam; de Garnalendoelen, genoemd naar de garnalenmarkt die voor de deur werd gehouden. Toen werd ook het grote wapen van Amsterdam in de geveltop aangebracht.

Bron: Theo Bakker, gevelstenen van Amsterdam

Waard Herman Claesz is de 2e van rechts op de bovenste rij, Het korporaalschap van kapitein Reynst Pietersz en vaandrig Claas Claasz Kruys, Dirck Barendsz, 1585
Waard Herman Claesz is de 2e van rechts op de bovenste rij, Het korporaalschap van kapitein Reynst Pietersz en vaandrig Claas Claasz Kruys, Dirck Barendsz, 1585RKD
boven in het midden met gildebeker staat waard Hereman Claesz, Schutters van de compagnie van kapitein Egbert Pietersz Vinck, Dirck Barendsz, 1586
boven in het midden met gildebeker staat waard Hereman Claesz, Schutters van de compagnie van kapitein Egbert Pietersz Vinck, Dirck Barendsz, 1586British Library
in 1893, AN Godefroy
in 1893, AN Godefroybeeldbankbeeldbank
de Handboogdoelen en Voetboogdoelen op de kaart van Cornelis Anthonisz, 1544
de Handboogdoelen en Voetboogdoelen op de kaart van Cornelis Anthonisz, 1544rijksmuseum

Gegevens van 7 november 2026.