LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

Sociëteit van Suriname

Singel 425

Wapen sociëteit van Suriname, met de tekens van Amsterdam, de Wic en de familie Van Aerssen van Sommelsdijck
Wapen sociëteit van Suriname, met de tekens van Amsterdam, de Wic en de familie Van Aerssen van Sommelsdijckwikiwiki

Suriname werd vanaf 1683 bestuurd door een commerciële maatschappij de Sociëteit van Suriname. In de jaren daarvoor lukte het de West-Indische Compagnie niet om winst te maken met de kolonie en daarom werd de exploitatie in handen gegeven van de particuliere Sociëteit. De Sociëteit was eigendom van drie partijen: de WIC, de stad Amsterdam en de rijkste familie in Holland, Van Aerssen van Sommelsdijck.

Cornelis van Aerssen van Sommelsdijck werd gouverneur van Suriname. Eén van zijn eerste daden was een grote militaire actie tegen inheemsen. Hun dorpen werden verbrand, de mannen doodgeknuppeld en de landbouwgronden onvruchtbaar gemaakt. Cornelis van Aersen werd al na vijf jaar vermoord door opstandige militairen die een betere behandeling eisten.

In de jaren van de Sociëteit van Suriname groeide het aantal plantages van 50 in 1683 tot meer dan 400 in 1730. Elke plantagehouder die een tot slaafgemaakte wou kopen moest belasting aan de sociëteit betalen.

Vooral in de 18e eeuw nam de handel in tot slaafgemaakten toe. De kolonie Suriname was belangrijk voor de stad Amsterdam, vooral vanwege de winsten die er op suiker gemaakt konden worden. In Amsterdam werd de ruwe suiker geraffineerd en verder verwerkt. In de stad stonden een kleine honderd suikerbakkerijen. In Suriname betekende dat zwaar werk op de suikerrietplantages.

Ook de koffie en cacao uit Suriname werd bijna allemaal naar Amsterdam vervoerd. Hier ontstond een bloeiende verwerkende industrie. De belangrijke Amsterdamse families investeren in de loop van de 18e eeuw ook steeds meer in de plantages

Jaarlijks waren er in Suriname zo'n 2500 nieuwe slaafgemaakten nodig. Die werden door de WIC, die hier in hetzelfde gebouw haar hoofdkantoor had, van West-Afrika naar Suriname gebracht. De compagnie werd betaald in suiker, per tot slaaf gemaakte kreeg de WIC zo'n 5000 pond suiker.

Bron: hart.amsterdam, amsterdam.nl

allegorie op de Sociëteit van Suriname met engeltjes, suikerriet, twee ‘wilden’ en de familiewapens van de directeuren,  Bernard Picard, 1720
allegorie op de Sociëteit van Suriname met engeltjes, suikerriet, twee ‘wilden’ en de familiewapens van de directeuren, Bernard Picard, 1720beedldbankbeedldbank
Cornelis van Aerssen, 1680
Cornelis van Aerssen, 1680rijksmuseum
Gouverneur Van Aerssen wordt doodgeschoten, Reinier Vinkeles
Gouverneur Van Aerssen wordt doodgeschoten, Reinier VinkelesRijksmuseum

Gegevens van 7 november 2026.