LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

De overlieden van de Handboogdoelen van Van der Helst en de zilveren voorwerpen

Singel 421

overlieden van de Handboogdoelen, Bartholomeus van der Helst, 1653
overlieden van de Handboogdoelen, Bartholomeus van der Helst, 1653amsterdam museumamsterdam museum

De overlieden van het handbooggilde lieten zich in 1653 portretteren door Bartholomeus van der Helst, op dat moment de meest vooraanstaande Amsterdamse schilder. De zilveren voorwerpen op het schilderij liggen nu in het Amsterdam Museum

Van der Helst wist dat het schilderij hoog boven de haard in de Doelenkamer zou komen te hangen, hij heeft daarom voor een laag perspectief gekozen, alsof we van onder tegen het tafereel aankijken.

Links Frans Banninck Cocq die in 1642 door Rembrandt op de Nachtwacht werd geschilderd, daarnaast Jan van der Poll, hij heeft zich omgedraaid van de tafel en kijkt ons recht aan, dan de brouwer Albert Dircksz Pater en de kaartenmaker en drukker Jan Willemsz Blaeu.

Net op dat moment brengt de doelvrouw van het handbooggilde de drinkhoorn naar binnen. Rechts achteraan staan twee zonen van de overlieden met met pijl en boog in hun hand. De drinkhoorn ligt nu in het museum, net als de schuttersketen die Albert Dircksz Pater in zijn handen houdt.
Aan de schuttersketen hangt nog een papegaai. Die verwijst aan naar het jaarlijkse papegaaischieten, waarbij een nep-papegaai op een staak werd gezet en de schutters die er van moesten schieten. Wie dat lukte mocht een jaar de ketting dragen.

Jan van de Poll houdt de koningsscepter vast, die ook hoort bij de versierselen van de winnaar van het papegaaischieten. De keten en de scepter zijn in 1520 gemaakt. Net als de drinkhoorn zijn ze allemaal bewaard gebleven.

De drinkhoorn speelde een belangrijke rol bij de feestmaaltijden van het gilde. De beker ging rond en ieder dronk daaruit. De voorwerpen zijn nu in het Amsterdam museum. Het schilderij verhuisde in 1773 van de Handboogdoelen naar het Stadhuis en hangt nu in het Rijksmuseum

Bron: amsterdam museum

de schuttersketen met papegaai
de schuttersketen met papegaaiamsterdam museumamsterdam museum
staf van het handbooggilde
staf van het handbooggildeamsterdam museumamsterdam museum
drinkhoorn van de handbooggilde
drinkhoorn van de handbooggildeamsterdam museumamsterdam museum

Gegevens van 7 november 2026.