Rasphuis

Eeuwenlang werden misdadigers alleen gestraft, maar eind 16e eeuw komt bij het Amsterdamse stadsbestuur de gedachte op, dat misdadiger moeten worden heropgevoed. Dan kunnen ze na hun straf weer een gewaardeerd lid worden van de samenleving.

En dus wordt in een deel van het voormalige Clarissenklooster een tuchthuis geopend. Vanaf 1595 worden hier bedelaars, dieven en oplichters opgesloten en ‘heropgevoed’.

Van dat heropvoeden komt niet veel terecht, de gevangenen moeten de hele dag keihard Braziliaans hardhout raspen. Met dat raspsel worden in de textielindustrie stoffen gekleurd. Het Rasphuis was niet alleen een gevangenis, het was ook een populair uitje, tegen betaling konden Amsterdammers de raspende gevangenen komen bekijken.

Al na een paar jaar opent er ook een tuchtschool. Ouders kunnen daar, tegen betaling, hun onhandelbare kind laten opsluiten. Na een heropvoeding van een jaar kon het kind weer worden opgehaald. Het Rasphuis zou uiteindelijk drie eeuwen een gevangenis blijven, eind 19e eeuw werd het een zwembad.