LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

eerste Haarlemmersluis

Nieuwendijk

Martelaarsgracht. Gezien naar de oude Haarlemmersluis.
Martelaarsgracht. Gezien naar de oude Haarlemmersluis.beeldbank

Tot eind 14e eeuw werd de Zuiderzee buiten de deur gehouden door de dijk Nieuwendijk-Dam-Sint Antonisdijk. In 1387 werd die dijk doorbroken voor een sluis op deze plek, een voor die tijd zeer gewaagde operatie.

De sluis was nodig om de afwatering van de Nieuwezijds Voorburgwal en Achterburgwal te verbeteren. En zo werd het ook mogelijk om met platte schuiten van de zeeschepen op het IJ naar de pakhuizen in de stad te varen. In de Nieuwendijk kwam een sluiscomplex met valdeuren, die door enorme tredraderen bediend werden.

Bovenop de sluis kwam de eerste Haarlemmerpoort, In 1425 was die Haarlemmerpoort al weer overbodig, toen de stad uitgebreid werd tot aan het Singel.

Bron: theo bakker

detail van de kaart van Cornelis Anthonisz, 1544
detail van de kaart van Cornelis Anthonisz, 1544beeldbank
de Haarlemmersluis door G Muller, reconstructie uit 1820
de Haarlemmersluis door G Muller, reconstructie uit 1820beeldbanks stadsarchief
de oude Haarlemmersluis, door George Westenberg, 1838
de oude Haarlemmersluis, door George Westenberg, 1838beeldbank stadsarchief

Gegevens van 7 november 2026.