LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

Erik Valkendorf en de Occo bijbel

Kalverstraat 13

Erik Valkendorf ontmoet Sigbrit Willems en Dyveke op het Bergenplein, Eilif Peterssen, 1876
Erik Valkendorf ontmoet Sigbrit Willems en Dyveke op het Bergenplein, Eilif Peterssen, 1876Nationaal Art Museum osloNationaal Art Museum oslo

Erik Valkendorf was als aartsbisschop van Trondheim niet alleen een geestelijk leider. Hij was ook de belangrijkste adviseur van koning Christiaan II. De aartsbisschop had grote financiële belangen en Pompeius Occo was zijn bankier.

Erik Valkendorf en Pompeius Occo moeten een goede band hebben gehad want in 1517 schonk Erik Valkendorf een kostbaar Parijs handbijbeltje aan Occo. Beiden hadden ze grote belangstelling voor zeldzame boeken.

De goede relatie met Occo komt Erik Valkendorf goed van pas in 1521. Hij heeft dan ruzie met de Deense koning Christiaan II. De directe aanleiding voor de ruzie was de relatie die koning Christiaan onderhield met zijn maitresse de Nederlandse Dyveke (Duifje). Die relatie werd door half Europa afgekeurd, maar dat weerhield Christiaan niet. Toen Dyveke in 1517 werd vergiftigd was Erik Valkendorf een voor de hand liggende verdachte.

Uiteindelijk werd een onschuldige edelman veroordeeld voor de vergiftiging, maar tussen Erik en Christiaan kwam het nooit meer goed. In 1521 lopen de twee elkaar in Amsterdam tegen het lijf als Christiaan onverwachts Amsterdam bezoekt.

Beide ontmoeten elkaar bij Pompeius Occo en bij de onverwachte ontmoeting explodeerde Christian, hij eist dat Valkendorf wordt gearresteerd en opgesloten, maar dat weigeren de bestuurders van de stad.

Erik Valkendorf duikt daarna een tijd onder bij Occo in het Paradijs. Met geld van Occo vertrekt Erik Valkendorf naar de paus in Rome om zijn zaak te bepleiten. Maar voor hij de paus kan spreken zijn ze beiden dood, waarschijnlijk door de pest.

De Parijse bijbel die Erik Valkendorf had geschonken bleef nog 2 eeuwen in het bezit van de familie Occo. Het is nu één van de vier boeken die nog bewaard zijn gebleven uit de ooit indrukwekkende boekencollectie van Pompeius Occo. Het is een kleine zakbijbel, geschreven met een kraaienveer op uiterst dun perkament. De bijbel is zeer kwetsbaar en daarom helemaal gedigitaliseerd en alleen online te raadplegen.

Bron: Femke Roobol, Amsterdammers in de Wereld

de Occobijbel
de OccobijbelNH ArchiefNH Archief
pagina uit de Occo-bijbel
pagina uit de Occo-bijbelNH ArchiefNH Archief
de opengeslagen Occo Bijbel
de opengeslagen Occo BijbelNH ArchiefNH Archief

Gegevens van 7 november 2026.