Pompeius Occo en het Paradijs

Pompeius Occo groeide op in Noord-Duitsland en kwam in 1510 naar Amsterdam. Hij vestigde zich hier in de Kalverstraat en vertegenwoordigde de schatrijke handelsfamilie Fugger uit Augsburg. De Fuggers waren de bankiers van Europa, keizer Maximiliaan moest voor geld naar Augsburg.

Occo werd voor de zakelijke belangen van de Fuggers naar Amsterdam gestuurd, zij zagen dat Amsterdam hét zakencentrum in opkomst was, met een strategische ligging met goede verbindingen naar de belangrijkste steden in de Nederlanden, het Oostzeegebied en Scandinavië.

Vanuit Amsterdam verstrekte Occo leningen aan Margaretha van Oostenrijk, die vanuit Mechelen de Nederlanden bestuurde, maar hij richtte zich vooral op Scandinavië. Occo regelde de geldzaken voor de Deense koning Christiaan II en diens adviseur de aartsbisschop van Trondheim Erik Valkendorf.

Het huis van Pompius en Gerbrich Claes kreeg de naam het Paradijs en groeide uit tot het culturele en religieuze centrum van Amsterdam. Intellectuelen en kunstenaars verzamelden zich hier aan de Kalverstraat. De bibliotheek had 2000 zeldzame boeken.

Slechts vier boeken zijn bewaard gebleven. In het Alard Piersonmuseum liggen een gebedenboek en een getijdenboek. Het rijksarchief in Haarlem heeft een bijbeltje uit Parijs van rond 1250, dat Occo heeft gekregen van Erik Valkendorf, de aartsbisschop van Trondheim. En in de Koninklijke Bibliotheek in Brussel ligt een koorboek dat Occo in 1515–1517 heeft laten maken voor de Heilige Stede op het Rokin.

Een eindje verderop op de Kalverstraat woonde de schilder Jacob Cornelisz. van Oostsanen, Occo werd zijn beschermheer. Hij kocht verschillende van zijn schilderijen en bemiddelde waarschijnlijk bij opdrachten die koning Christiaan II van Denemarken aan Van Oostsanen gaf.

In 1515 schilderde Jacob van Oostsanen een drieluik met de Maagd Maria en Christus, met op de luiken de nog jonge Occo en zijn vrouw Gerbrich. Dirck Jacobsz, de zoon van Van Oostsanen portretteerde Pompeius Occo ruim vijftien jaar later. Zijn linkerhand rust op een schedel en in zijn rechterhand heeft hij een rode anjer, het symbool voor de hoop op een eeuwig leven. Aan een boom bungelt het wapen dat Occo van Maximiliaan ontvangen had.

Op 22 november 1537 overleed Pompeius Occo in Amsterdam. In zijn testament stonden giften aan de katholieke gasthuizen, kerken, kloosters en kapellen van de stad. Zoon Sybrand zou meerdere keren burgemeester van Amsterdam worden, dochter Ballichje trouwde met Joost Buyck, de leider van katholiek Amsterdam toen de protestanten in 1578 de macht overnamen.