LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

Sybrant Occo

Klaverstraat 13

het drieluik in Kalkar met Sybrant Occo en Lysbeth Jacobsdr Bam
het drieluik in Kalkar met Sybrant Occo en Lysbeth Jacobsdr Bamhistorische vereniging Noordoost Friesland

Sybrant Occo erfde in 1537 het Paradijs en de indrukwekkende bibliotheek van zijn vader. Sybrand legt zich vooral toe op de verdediging van het katholieke geloof. Hij wordt burgemeester in het streng katholieke stadsbestuur dat na de wederdopersopstand aan de macht komt.

Van Sybrant Occo is bekend dat hij de drijvende kracht was achter het eerste heksenproces in Amsterdam. Engel Dircxdr was daar het slachtoffer van. Na marteling en een exorcisme-ritueel bekende zij op 7 januari 1542 dat ze een pact had gesloten met de duivel. Drie dagen later werd ze levend verbrand.

In de jaren die volgden werden nog vijf vrouwen geëxecuteerd wegens hekserij. De combinatie van lichamelijke foltering en hersenspoeling werd steeds verder verfijnd. De vonnissen zijn bewaard gebleven, uit niets blijkt wat de vrouwen nu echt verkeerd gedaan hebben.

Tussen 1556 en 1562 is Sybrand vier keer burgemeester van Amsterdam. Na de beeldenstorm van 1566 vlucht Sybrant Occo voor korte tijd naar Utrecht. Twaalf jaar later als de protestanten definitief de macht overnemen is hij één van de orthodoxe katholieke Amsterdammers die de stad uitgezet worden, ze worden aan de dijk gezet op de Diemerzeedijk.

Het altaarstuk met hem en zijn vrouw weet hij te redden en komt uiteindelijk in Kalkar terecht waar zijn zwager Cornelis Bam naar toe is gevlucht. In de Nicolaikirche in Kalkar kwamen ook de memorietafel voor de familie Bam en de monstrans van de Oude Kerk terecht. Zelf komt Sybrant Occo terecht in Leiden, waar hij in 1588 overlijdt.

Sybrant Occo door Cornelis Anthonisz
Sybrant Occo door Cornelis Anthoniszpublic domainpublic domain
Sybrant Occo, Isaac van Swanenburg, 1583
Sybrant Occo, Isaac van Swanenburg, 1583RKD

Gegevens van 7 november 2026.