Dirk Hartog

Dirck Hartogh was een Nederlandse ontdekkingsreiziger die als eerste Europeaan de westkust van Australië ontdekte en in kaart bracht. Hij is geboren in de Smaksteeg, helaas is niet bekend op welk nummer.

Dirck was schipper op het VOC-schip De Eendracht en vertrok in januari 1616 naar Nederlands Indië. Pas eind augustus waren ze bij Kaap de Goede Hoop. Snel daarna verloor de Eendracht de andere vijf schepen uit het oog. Dirck Hartogh besluit daarop om niet via de Aziatische kust te varen maar dwars over de Indische Oceaan. Deze route is een stuk korter en sneller, maar ook lastiger om te navigeren. De kunst was om op tijd naar het noorden te varen om zo Java te bereiken.

Eind oktober ziet de Eendracht eilanden opdoemen met daarachter een grote landmassa. Hartogh weet dan dat hij te ver is doorgevaren. Hij laat het anker vallen en gaat aan land. Mensen ziet hij nergens; alleen steile rotsen, zandduinen en struiken.

Na twee dagen besluit hij verder te varen. Op een klif plaatst hij een paal, met daarop een tinnen schotel met de tekst: 'Op 25 oktober 1616 is het schip de Eendracht van Amsterdam hier aangekomen' Daaronder de naam van Hartogh en drie andere opvarenden.

Eind januari 1697, ruim tachtig jaar later, arriveert het schip de Geelvinck van schipper Willem de Vlamingh voor de westkust van Australië. In het zand vindt de opperstuurman het bord dat Dirk Hartog had achtergelaten. Willem de Vlamingh kopieert de tekst op een nieuw bord en vult het aan met de gegevens van zijn eigen reis. Het nieuwe bord laat hij achter, het oude bord neemt hij mee, de originele Hartogh-schaal ligt nu in het Rijksmuseum in Amsterdam. Het bord van De Vlamingh ligt in het Western Australian Maritime Museum in Fremantle.

Hartogh is in Nederland nauwelijks bekend, in Australië kennen veel mensen zijn verhaal. Het eiland waar hij landde is naar hem vernoemd. Dirk Hartog Island