Eerste Burgerweeshuis

Rond 1520 werd hier het Burgerweeshuis gesticht. Volgens de overlevering door Haesje Claes, daar is nauwelijks bewijs voor, maar als zij het niet was dan waren het andere zeer rijke katholieken.

Het Burgerweeshuis is bedoeld om poorterskinderen een toekomst te bieden als hun ouders overlijden. Een soort verzekering voor de gegoede burgerij, als hen wat overkomt is er altijd opvang voor hun kinderen.

Amsterdam groeit in die jaren en ook het aantal wezen neemt sterk toe. Het gebouw wordt aan de achterkant en zijkant uitgebreid maar kan de groei nauwelijks bijbenen. Halverwege de 16e eeuw zitten er 200 kinderen in het huis.

Het weeshuis doet van alles om aan extra geld te komen, wekelijks wordt er gecollecteerd. In 1560 wordt een loterij georganiseerd om extra geld voor nieuwbouw bij elkaar te krijgen. Loterijen voor maatschappelijke instellingen kwamen vaker voor, zo is er ook voor het Dolhuys een loterij geweest.

Het was gebruikelijk om op het loterijbriefje een kort gedichtje te schrijven. Tijdens de trekking werden die dan voorgelezen. Zo'n trekking was een publiek spektakel en kon dagen duren. Een aantal van de loterijbriefjes zijn bewaard gebleven, bijvoorbeeld deze:

"Pieter Jansz. makelaer, vijf kinderen hebben haer spaerpot an stucken gesmeten / dat zij die weeskinderen niet willen vergeten”

Met dat geld is waarschijnlijk de voorgevel vernieuwd, zoals die later is getekend.

Nadat de protestanten in 1578 de macht in Amsterdam overnemen is het ruimteprobleem snel opgelost. Het Burgerweeshuis verhuist dan naar het voormalige Luciënklooster, aan de overkant van de Kalverstraat.

Het pand aan de Kalverstraat 71 bleef eigendom van het Burgerweeshuis. Het werd verhuurd als herberg. De Keizerskroon wordt de eerste herberg in Amsterdam waar ook goedkope kamers worden verhuurd. Ook worden er veilingen georganiseerd. In 1656 zijn hier alle bezittingen van Rembrandt geveild.

In 1725 is het pand zo uitgewoond dat het moet worden vervangen, de regenten zijn zich bewust van het belang van het pand en laten het tekenen voor het wordt gesloopt. Tot eind 19e eeuw blijft het pand een herberg, daarna is het verbouwd tot een winkel, maar behalve de begane grond is er weinig veranderd.