Pelgrimsstad

Direct na het Mirakel komen de pelgrims naar Amsterdam. Op de plek van het Mirakel wordt tussen de Kalverstraat en het Rokin een houten kapel gebouwd. Al snel vervangen door de Kapel ter Heilige Stede.

De roem van het Mirakel trok steeds meer pelgrims naar Amsterdam. Om dat in goede banen te leiden werd er een speciale pelgrimsroute aangelegd, via de Overtoom en de Leidsestraat naar het Rokin, het stuk binnen de stadsgrens werd de Heilige weg.

Tweemaal per jaar, halverwege de vastentijd en kort na Pinksteren waren er grote sacramentsprocessies. Pelgrims liepen dan midden in de nacht de processieroutes. Ook in de kapel kon de pelgrim het Mirakel vereren en daarna drie keer langs de binnenmuren van de kapel te kuieren.

De stad profiteerde van de vele pelgrims, ze moesten eten en slapen en kochten religieuze souvenirs. Er werd zelfs as uit de mirakelhaard verkocht. De pelgrims brachten niet alleen handel, met hun giften aan de Heilige Stede kon de kapel uitgebreid worden.

Rond de Sacramentsdagen ontstonden er grote jaarmarkten en was de stad overvol. En de toestroom van bedevaartgangers bleef maar toenemen. Ook de groten der aarde uit de tijd kwamen naar Amsterdam.

Aartshertog Maximiliaan I in 1482 tijdens een bezoek aan Den Haag zó ziek geworden dat voor zijn leven gevreesd werd. Maximiliaan beloofde de Heilige Stede in Amsterdam te bezoeken als hij gespaard zou worden. Twee jaar later kwam de aartshertog. Hij schonk de kapel een gouden kelk, kostbare misgewaden, een grote waskaars en een glas-in loodraam In 1515 kwam keizer Karel V, ook hij gaf een gebrandschilderd raam.

Na de alteratie was het gedaan met de Heilige Stede als pelgrimsoord. De protestanten namen de kapel over en noemden die de Nieuwezijds Kapel. Ongeorganiseerd bleven mensen de processieroute lopen, dat konden de nieuwe machthebbers niet verbieden en de plek van de Heilige Stede werd overgenomen door de Begijnhofkapel, officieel een schuilkerk, maar de bedevaartgangers wisten die kapel prima te vinden.