De omgang met de sacramentsprocessie

Jaarlijks op de eerste woensdag na 12 maart werd de sacramentsprocessie gehouden, waarvoor de hele stad uitliep. Aan het begin van de ommegang lieden de gilden met hun vaandels en heiligenbeelden.

Daarachter kwam een bonte stoet vol toneel, verkleedpartijen en paraderende schutterijen.

Het belangrijkst waren de geestelijken, voorop de pastoor van de Nieuwe Kerk onder een baldakijn dat gedragen werd door de burgemeesters. In zijn handen droeg de pastoor de monstrans met daarin de heilige hostie.

Via de Kalverstraat, de Nieuwendijk en de Houttuinen, ging de processie naar de Nieuwebrug. Daar werden de schepen op het IJ gezegend. En vervolgens moest de pastoor van de Nieuwe Kerk plaats maken voor de pastoor van de Oude Kerk, de rivaliteit tussen beiden kampen was groot en deze belangrijke processie moest dan ook gedeeld worden. Door de Warmoesstraat en de Nes keerde de optocht terug naar de Heilige Stede waar het Sacrament weer op zijn plaats werd gezet.

Ook op de tweede donderdag na Pinksteren werd een soortgelijke processie gehouden. Vanaf 1536 was er zelfs een derde processie op 11 mei, die was ingesteld om het neerslaan van het Wederdopersoproer in 1535 te herdenken.