LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

de revolutie van 1813

Damrak

Verbranden der douanehuisjes bij de Nieuwebrug te Amsterdam, Gerrit Lamberts, 1813
Verbranden der douanehuisjes bij de Nieuwebrug te Amsterdam, Gerrit Lamberts, 1813rijksmuseum

In november 1813 komt een einde aan de Franse bezetting van Nederland. De troepen van Napoleon vertrekken in de nacht van 14 op 15 november 1813 stilletjes uit Amsterdam. De dag erop was de woede van het verhongerde volk niet meer te stuiten.

Het eerste doelwit was het huisje van de Franse douane dat hier op het Damrak stond. De Fransen controleerden hier of er geen smokkelwaar werd in- of uitgevoerd. En daarmee belichaamde het douanehuisje het Continentaal Stelsel waarmee Napoleon Engeland op de knieën hoopte te krijgen. De Amsterdamse economie leed zwaar onder die blokkade van Engeland en de douane was in de stad zeer gehaat. Een beter mikpunt voor de volkswoede was er niet.

Na het douanehuisje op het Damrak volgden huizen van Amsterdammers die hebben geheuld met de Franse vijand. Aan het Rokin en Oude Turfmarkt worden een aantal huizen vernield en in brand gestoken. Het waren vooral de arbeiders van Kattenburg die hun woede botvierden. Zij stonden bekend als "de bijltjes" en waren zeer oranjegezind. Met hun opstand effenden ze het pad voor de terugkeer van de Oranjes en de oprichting van het koninkrijk der Nederlanden.

Binnen een paar dagen werd er een voorlopige regering gevormd. Op 30 november landde Koning Willem I op het strand van Scheveningen en op 2 december werd hij in Amsterdam uitgeroepen tot koning van Nederland

Bron: Ons Amsterdam

Het verbranden van de douanehuisjes in Amsterdam op 15 november 1813, anoniem, 1813
Het verbranden van de douanehuisjes in Amsterdam op 15 november 1813, anoniem, 1813rijksmuseum
Aankomst van prins Willem Frederik te Scheveningen, Nicolaes Lodewick Penning, 1813
Aankomst van prins Willem Frederik te Scheveningen, Nicolaes Lodewick Penning, 1813rijksmuseum
verwoesting van het douanehuisje bij de Schreierstoren te Amsterdam, Johannes d' Arnaud Gerkens, 1813
verwoesting van het douanehuisje bij de Schreierstoren te Amsterdam, Johannes d' Arnaud Gerkens, 1813rijksmuseum

Gegevens van 7 november 2026.