De eerste handelsbeurs van Amsterdam

De 16e eeuwse koopmannen verzamelden zich dagelijks om te handelen. In het begin op de Warmoesstraat, waar veel grote kooplieden woonden, maar naarmate Amsterdam belangrijker werd als koophandelsstad gingen de handelende koopmannen op straat een probleem vormen. De Warmoesstraat was in deze periode nog een belangrijke doorvoerroute, en de kruiers met handkarren hadden de grootste moeite om zich langs de handelende kooplieden te wurmen.

Het stadsbestuur zag dat het niet langer zo kon en wees in 1561 de Nieuwe Brug aan als plek voor de koophandel. Vanaf de Nieuwe Brug keek je nog zo op het IJ. De haven waar schepen hun goederen aan wal brachten, lag een eindje verderop en misschien wel het allerbelangrijkst, de schippers brachten de internationale post naar de Nieuwe Brug. Brieven uit het Oostzeegebied, uit Engeland en uit alle andere gebieden waarmee Amsterdam handel dreef, werden afgeleverd in het Paalhuis.

Op de Nieuwe Brug stonden de koopmannen wel in de openlucht. Dit zal op mooie zomerse dagen geen probleem zijn geweest, maar als er een gure wind over het IJ woei, zochten de koopmannen beschutting. Daarom kreeg de koopliedengemeenschap in 1586 bij slecht weer de beschikking over de St. Olofskapel, op een steenworp afstand van de Nieuwe Brug. De St. Olofskapel werd zo het eerste beursgebouw van Amsterdam.

Het overgrote deel van de handel waren basisproducten als partijen hout, zout en graan. Omdat er voor die goederen betaald moest worden, sloten de kooplieden ook financiële transacties af: leningen en wisselbrieven en assignaties - de vroegmoderne variant van de cheque. Vanaf 1602 kwamen daar de aandelen in de voc bij. De aandelenhandel was geboren, voor de Amsterdamse kooplieden was dat weinig anders dan de handel die ze al gewend waren, daar gingen vaak veel grotere bedragen in om.