Oorgat in Nieuwebrug

Dit was een van de drukste punten van het 17e eeuwse Amsterdam. Zowel op de brug als op het water. Om te voorkomen dat de brug steeds open moest om boten door te laten, had de brug twee oorgaten.

Dat zijn gaten in het wegdek waarover twee scharnierende planken liggen. Als een schip daar tegenaan vaart gaan de planken omhoog en kan het schip passeren zonder dat de mast plat hoeft worden gelegd. Zodra het schip door de brug is, vallen de planken weer en kan de brug weer gewoon gebruikt worden.

Dat dit met het nodige trekken en duwen gepaard gaat om schepen recht voor de opening te krijgen en te houden, bewijst het bijzonder grote aantal IJzeren bootshaken dat bij de aanleg van de Noord-Zuidlijn op de plaats van de Nieuwe Brug door onze stadsarcheologen is gevonden. Bij het varen door het oorgat moet het schip in een rechte lijn varen, vaak met een sterke zijwind en stroming. Kennelijk sneuvelden daarbij nogal eens een haak. Ook andere drukke Amsterdamse bruggen hadden van die oorgaten.