LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

Dolhuis

Kloveniersburgwal 50

Het Doll-Huys, Pieter Schenk
Het Doll-Huys, Pieter Schenkhart.amsterdamhart.amsterdam

Tot ver in de 18de eeuw zat hier een psychiatrische instelling: het Dolhuis. Het Dolhuis was in 1569 opengegaan, in eerste instantie met elf bedden. Het geld voor het Dolhuis zou geschonken zijn door een lakenkoopman.

Een paar jaar eerder was de zwangere vrouw van de koopman aangevallen door een krankzinnige, die haar bij de keel greep. Christina en haar man beloofden dat, als het kindje gezond ter wereld kwam, zij geld voor een Dolhuis zouden schenken.

In het Dolhuis kwam je niet zomaar. De meeste krankzinnigen kwamen op verzoek van hun familie in het Dolhuis terecht. De familie moest een verzoekschrift indienen, een arts bepaalde dan of opname noodzakelijk was. Als de storing niet ernstig genoeg was dan moest de eigen familie voor verzorging zorgen. Zelfs een moeder met een suïcidale zoon werd afgewezen.

Vanaf de 18de eeuw vroegen steeds vaker buitenstaanders om opname, dat konden werkgevers, buren of logieshouders zijn. En die betaalden soms ook voor de opname.

De patiënten kwamen uit de onderkant van de samenleving. Zij kregen geen geneeskundige behandeling, maar patiënten werden niet aan hun lot overgelaten. Krankzinnigheid werd gezien als iets dat iedereen kon overkomen en krankzinnigen werden daarom met enige barmhartigheid behandeld.

Net als in het Spinhuis konden nieuwsgierigen komen kijken, voor twee stuivers entreegeld kon men een blik werpen op de krankzinnigen en dat was een populair uitje.

Bron: ons amsterdam

Het Dol Huys, Jacob van Meurs, 1663
Het Dol Huys, Jacob van Meurs, 1663amsterdam museumamsterdam museum
het Krankzinnigen-Huys, te Amsterdam, Herman Schouten, 1783
het Krankzinnigen-Huys, te Amsterdam, Herman Schouten, 1783amsterdam museumamsterdam museum
de poort van het Dolhuis,, Herman Schouten, 1793
de poort van het Dolhuis,, Herman Schouten, 1793beeldbankbeeldbank

Gegevens van 7 november 2026.