Loterij voor het Dolhuis

Al snel bleek het Dolhuis te klein, de elf cellen zaten altijd vol en in de tuchthuizen kwamen kleine dolhuisjes. Om geld in te zamelen voor uitbreiding vroeg het bestuur van het Dolhuis om toestemming voor een loterij.

Een loterij was in de 16e en 17e eeuw een gebruikelijke manier om geld in te zamelen voor een goed doel, net als nu. Een lot kostte zes stuivers. Je kon er kostbare bokalen, bekers, en geld mee winnen. De hoofdprijs was vijfhonderd gulden.

Eén van de loterijbriefjes is bewaard gebleven. Op het loterijbriefje zijn de zilveren prijzen te zien die te winnen waren, ook is de geplande uitbreiding van het Dolhuis afgebeeld. Het was gebruikelijk om een kort gedichtje te schrijven op het lot.

De trekking van de loterij was op 14 augustus 1592 op een podium bij de Nes. De trekking duurde een dag en een nacht, omdat alle briefjes bekeken en voorgelezen werden, prijs of geen prijs. De gebeurtenis was vooral een groot spektakel, er is een schilderij van gemaakt door Gillis Coignet, dat nu in het Amsterdam Museum hangt.

Met de opbrengst van de loterij werd het Dolhuis uitgebreid, er waren nu 31 cellen. De uitbreiding is zelfs wat mooier uitgevoerd dan op het loterijbriefje te zien is, de blinde sierpoort aan de Kloveniersburgwal werd veel mooier. Kennelijk was er geld genoeg opgehaald.