LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

Cornelis Anslo en Aaltje Schouten geschilderd door Rembrandt

Oudezijds Achterburgwal 173

Dubbelportret van de doopsgezinde predikant Cornelis Claesz Anslo en zijn vrouw Aeltje Schouten, Rembrandt, 1641
Dubbelportret van de doopsgezinde predikant Cornelis Claesz Anslo en zijn vrouw Aeltje Schouten, Rembrandt, 1641rkdrkd

Dominee Cornelis Anslo en zijn vrouw Aaltje Schouten kwamen hier in 1642 wonen. Het jaar daarvoor hadden ze zich laten portretteren door Rembrandt.

Anslo is afgebeeld alsof hij aan het preken is, met open mond en een ruim armgebaar. Rembrandt wil aangeven dat het bij de dominee om zijn woorden gaat. Links op de tafel ligt een opengeslagen bijbel. Zijn vrouw is de aandachtige toehoorder. Cornelis Anslo was dominee bij de doopsgezinden in schuilkerk Bij de Toren.

Rembrandt heeft ook een krijttekening en een ets van de dominee gemaakt. Die tekening heeft Vondel weer geinspireerd tot het volgende gedicht:
Ay, Rembrant, mael Kornelis stem.
het zichtbre deel is 't minst van hem:
't onzichtbre kent men slechts deur d'ooren.
Wie Anslo zien wil, moet hem hooren.
Kennelijk was Vondel onder de indruk van Dominee Anslo.

De vader van Anslo is bekend geworden doordat hij het Anslo hofje in de Jordaan heeft gesticht. De naam Anslo is de oude naam van Oslo, de vader van Cornelis Anslo was geboren in Noorwegen.

De oudste zoon van Cornelis en Aaltje is geschilderd op het regentenstuk 'de Hoofdlieden van de Saainering' van Dirck van Santvoort. Gerrit Anslo is de man helemaal rechts op het schilderij.

ets van  Cornelis Claesz Anslo door Rembrandt, 1641
ets van Cornelis Claesz Anslo door Rembrandt, 1641wikiwiki
Cornelis Claesz Anslo , Rembrandt, 1640
Cornelis Claesz Anslo , Rembrandt, 1640rkdrkd
de Hoofdlieden van de Saainering, Dirck van Santvoort, 1643
de Hoofdlieden van de Saainering, Dirck van Santvoort, 1643rijksmuseum
Gerrit Anslo op het regentenstuk van Dirck van Santvoort
Gerrit Anslo op het regentenstuk van Dirck van Santvoortrijksmuseum

Gegevens van 7 november 2026.