LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

Gevelsteen DE TVRFVVLSTER

Turfdraagsterpad

gevelsteen IN D TURF DRAGER
gevelsteen IN D TURF DRAGERwiki

Deze gevelsteen is één van de weinigen die aan een vrouwelijk beroep gewijd is. Behalve deze steen is er in de Nieuwe Leliestraat een gevelsteen over een Min.

Waar nu de Oude Turfmarkt is was van 1564 tot 1642 ook echt een turfmarkt. Wie daar werkte was lid van het Turfdragersgilde.

De rollen tussen mannen en vrouwen waren strikt gescheiden. De turfvulsters controleerden de tonnen met turf als die waren uitgeladen en verdeelden de turf over manden. Daarna was het aan de mannelijke turfdrager om de turf verder te brengen. Gek genoeg heet de steeg hier het Turfdraagsterpad, het zou of het Turfdragerspad of het Turfvulsterpad moeten zijn.

In de Kerkstraat en bij het Rijksmuseum zijn gevelstenen gewijd aan de turfdrager. Van het turfdragersgilde is een opmerkelijk schilderij gemaakt; de bewapening van het Turfdragersgilde door de onbekende M. Engel in 1652.

Op het schilderij staan de bewapende leden van het turfdragersgilde op de Dam. Ze zijn opgeroepen om de stad te verdedigen nadat stadhouder Willem II in 1650 met een legermacht de stad probeerde te veroveren, de aanslag op Amsterdam.

Die aanslag mislukte, doordat het leger op tijd werd ontdekt. Om de stad te verdedigen werd de burgers bewapend zoals de leden van het turfdragersgilde.

De leden van het turfdragersgilde waren niet rijk en konden zich geen vuurwapens veroorloven, daarom staan ze hier met pieken en lansen. Ook moesten ze het doen met een minder bekende schilder, vandaar het wat houterige schilderij. Toch waren de turfdragers kennelijk zo trots op hun optreden dat ze het hebben laten vastleggen.

Bron: Gevelstenen van Amsterdam

de bewapening van het Turfdragersgilde, M. Engel, 1652
de bewapening van het Turfdragersgilde, M. Engel, 1652amsterdam museum

Gegevens van 7 november 2026.