LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

Kloveniersdoelen

Nieuwe Doelenstraat 24

Kloveniersdoelen in Amsterdam, Carel Frederik Bendorp, 1786 - 1792
Kloveniersdoelen in Amsterdam, Carel Frederik Bendorp, 1786 - 1792rijksmuseumrijksmuseum

Het oefenterrein van de Kloveniersschutters, Kloveniersdoelen, werd in 1538 aangelegd tegenover de muurtoren Swygh Utrecht, aan de overkant van de Nieuwe Doelenstraat. Tegen de toren aan kwam een onderkomen voor hun bijeenkomsten.

Vanaf 1600 krijgen de schutters een nieuw gebouw tussen de Doelenstraat en de Amstel in. Dat gebouw wordt in dertig jaar uitgebreid tot de imposante Kloveniersdoelen.

Als de schutters daar niet bij elkaar kwamen, werd het gebouw gebruikt als stadslogement.Belangrijke gasten van de stad en hun entourage werden hier ondergebracht. En in de grote zaal op één hoog werden feestmaaltijden gegeven.

Tijdens het bezoek van Maria de Medici in 1638 diende de Groote Sael voor ceremonies en feesten. Terwijl de hele stad versierd was, bleek de Groote Sael toch wel heel leeg. In allerijl werden er tapijten opgehangen om de ruimte aan te kleden.

Na het bezoek was duidelijk dat de Sael meer pracht en praal nodig had als de stad hier hoog bezoek wou ontvangen en dus kregen zes schilders de opdracht om schuttersstukken te maken speciaal voor deze ruimte, Rembrandts Nachtwacht was daar één van.

De muren waren grotendeels bedekt door de schilderijen. Ook de rest van de Kloveniersdoelen werd volgehangen met schuttersstukken, in totaal zo'n veertig. Het gebouw was nu geschikt voor de allerhoogste gasten zoals Tsaar Peter de Grote, die kon vanuit de zaal het vuurwerk op de Binnen-Amstel bewonderen dat speciaal voor hem werd afgestoken.

In de zaal werden enorme feestmaaltijden gehouden met hoge kosten voor de stad. Maaltijden konden acht uur duren, met niet alleen veel eten, maar ook veel drank. De vele mensen en de rook van de open haarden zal niet goed geweest zijn voor de schilderijen.

In 1672 was het afgelopen met de grote feesten, de stedelijke kas raakte leeg en voor grote feesten was geen geld meer. In 1882 werd het hele complex gesloopt en heropgebouwd als het Doelen Hotel. In de toren aan de waterkant van het Doelenhotel staan nog altijd twee beelden van kloveniers. In de loop der jaren zijn de beelden hun geweren kwijtgeraakt.

Bron: wiki en anderen

Interieur van de grote zaal in de Kloveniersdoelen tijdens een bijeenkomst van de Doelisten, 1748
Interieur van de grote zaal in de Kloveniersdoelen tijdens een bijeenkomst van de Doelisten, 1748beeldbankbeeldbank
vuurwerk ter ere van het bezoek van het Russisch gezantschap aan Amsterdam, Isaac de Moucheron, 1697 - 1699
vuurwerk ter ere van het bezoek van het Russisch gezantschap aan Amsterdam, Isaac de Moucheron, 1697 - 1699rijksmuseumhttp://hdl.handle.net/10934/RM0001.COLLECT.156242rijksmuseumhttp://hdl.handle.net/10934/RM0001.COLLECT.156242
de twee kloveniers in de gevel van het Doelenhotel
de twee kloveniers in de gevel van het Doelenhotelbeeldbank

Gegevens van 7 november 2026.