LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

Groote Sael de plek waarvoor de Nachtwacht geschilderd is

Nieuwe Doelenstraat 24

de Nachtwacht, Rembrandt, 1642
de Nachtwacht, Rembrandt, 1642Rijksmuseum

Eind 1938 kreeg Rembrandt de opdracht om een schuttersstuk te maken voor de Groote Sael van de Kloveniersdoelen. De Sael zat op één hoog en had alleen aan de kant van de Amstel ramen.

De nachtwacht en andere schuttersstukken moesten van de zaal een indrukwekkende locatie maken, passend bij de status die Amsterdam zichzelf halverwege de 17e eeuw toedichtte. Ook Joachim von Sandrart, Govert Flinck, Nicolaes Eliasz Pickenoy, Jacob Backer en Bartholomeus van der Helst werden gevraagd om schuttersstukken te maken.

In 1642 leverde Rembrandt "Schutters van Wijk II onder kapitein Frans Banninck Cocq en luitenant Willem van Ruytenburch" af. Het schilderij was opgerold en werd waarschijnlijk niet in een lijst gehangen, maar op de muur gespannen.

De Nachtwacht was één van de drie schuttersstukken die op de lange wand tegenover de vensters werd gehangen. Met je rug naar de ramen, hing de Nachtwacht in de linkerhoek.

Rembrandt moet de kloveniersschutters ook in het echt vaak gezien hebben. Van 1634 tot 1637 woonde hij naast de Kloveniersdoelen op nummer 20. Toch is de voorstelling op het schilderij een verzinsel  van de schilder. En ook de locatie lijkt verzonnen te zijn.

In 1715 is de Nachtwacht verhuisd naar het Paleis op de Dam, toen is het schilderij ook verkleind, aan alle vier de kanten is er een stukje afgehaald om goed te passen op de nieuwe locatie.

Bron: Ons Amsterdam, kunstvenster

Gegevens van 7 november 2026.