LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

Razernij beeld van het Dolhuis

Kloveniersbrugwal 50

de Razernij, Artus Quellinus  (toegeschreven aan atelier van), 1648-1662
de Razernij, Artus Quellinus (toegeschreven aan atelier van), 1648-1662rijksmuseumrijksmuseum

In de binnentuin van het Dolhuis stond in de 17e eeuw een beeld, de razernij. Het beeld laat een psychiatrisch patiënte zien die een woedeaanval doormaakt. Ze schreeuwt het uit, is naakt en trekt zich de haren uit het hoofd.

Op de sokkel van het beeld staan vier hoofden van krankzinnigen. Ze kijken door het raampje van hun celdeur. In het echt hadden de cellen ook zo'n raampje, de bewoners kregen zo hun eten en drinken.

Toen het Dolhuis verhuisde naar het Buitengasthuis achter de Overtoom, verhuisde het beeld mee. Gerrit Lamberts tekende het daar in 1818. Tegenwoordig staat het beeld in het Rijksmuseum.

Er is onduidelijkheid over wie het beeld gemaakt heeft. Hendrick de Keyser, of zijn medewerker Geraert Lambertsz. Anderen houden het op Quellinus, die ook het beeldhouwwerk op het Paleis op de Dam maakte.

Bron: buitenbeeld

de hoofden op de sokkel
de hoofden op de sokkelrijksmuseumrijksmuseum
de binnenplaats van het Dolhuis, Pieter Schenk, 1710
de binnenplaats van het Dolhuis, Pieter Schenk, 1710beeldbankbeeldbank
buitengasthuis met beeld der razernij, Gerrit Lamberts, 1818
buitengasthuis met beeld der razernij, Gerrit Lamberts, 1818beeldbankbeeldbank

Gegevens van 7 november 2026.