Beurs van Hendrick de Keyser

De handel in Amsterdam explodeerde begin 17e eeuw. En terwijl andere steden allang een beursgebouw hadden, moesten de koopmannen in Amsterdam in de open lucht handelen. Sinds de oprichting van de VOC bestond de handel niet alleen meer uit hout, zout en graan, maar ook uit kruiden en specerijen en natuurlijk aandelen.

In 1608 werd besloten om een handelsbeurs te bouwen, boven op de Amstel, vlakbij de Dam, de beurs werd op een grote stenen boog gebouwd, met gestreken mast konden schepen onder het gebouw doorvaren.

De beurs van Londen en van Antwerpen werd als voorbeeld gebruikt. De beurs bestond uit een groot plein van 60 bij 35 meter. Rondom het plein lag een overdekte galerij, met 42 genummerde pilaren.

De nummering op de pilaren was niet zomaar, bij elk nummer was een bepaald soort handel te vinden, een pilaar voor bier, voor zout en voor graan. Achterin de beurs was een pilaar voor aandelen. Zo konden koopmannen hun tegenpartij makkelijk vinden.

In het gebouw was ook plek voor een wachthuis van de ratelwacht, winkeltjes, een verkoophal voor laken en een schermschool. Het zou drie jaar duren voor het gebouw af was.

De eerste handelsdag, ‘vergaderinge der coopluyden’, was op 1 augustus 1611. De handel trekt notarissen en makelaars naar het Rokin. Ook komen er uitgeverijen op af, de handelaren hebben behoefte aan nieuwtjes, de uitgevers zien daar een markt in.

Het gebouw zweefde als het ware boven het water en dat zorgde vanaf het begin voor problemen. Het gebouw van de beurs bleef maar werken. In 1656 viel één van de pilaren zomaar om en vervolgens bleken de gewelven onder het gebouw te zijn verzakt. In 1675 werd besloten dat de onderdoorgang onder het gebouw te gevaarlijk was en werd de scheepsvaart stilgelegd.

De onderdoorgang werd gedempt en doorlopend waren herstelmaatregelen nodig, maar het gebouw bleef instabiel. Eind 18e eeuw werd de Beurs ingrijpend gerenoveerd, maar ook dat hielp niet en in 1836 werd de beurs gesloten. Bouwen op deze plek op de rivierbedding bleek niet mogelijk.