Buskruitverraad

Een oplettende weesjongen ontdekte in 1622 een schip vol buskruit onder de bogen onder de Beurs van Hendrick de Keyser. De Spanjaarden hadden met het schip de beurs willen opblazen. De jongen ontdekte het schip toen hij op zoek was naar zijn bal. Hij waarschuwde de koopmannen en het kruit werd onschadelijk gemaakt.

De jongen was natuurlijk de held van de dag, hij kreeg een beloning van 300 gulden, maar de wees nam dat niet aan. Hij vroeg voor hem en alle Amsterdamse kinderen het recht om tijdens de kermisweek op het Beursplein te mogen spelen en lawaai te maken. Hij kreeg zijn zin en de traditie van het beurstrommelen was geboren.

Tot zover de mythe, er is geen historisch bewijs voor dit verhaal. Maar de situatie in de stad was weldegelijk erg gespannen in die tijd. In 1621 was de oorlog tegen de Spanjaarden hervat na het twaalfjarig bestand en in Amsterdam was de angst groot voor aanslagen en complotten. In juli 1622 werd een aanslag voorkomen. In het huis van ene Balthasar Paul werd een dozen vol buskruit ontdekt. Paul zou samen met medeplichten aanslagen hebben willen plegen op het Stadhuis, het Oost-Indisch Huis en andere strategische locaties. Balthasar Paul vluchtte naar Leeuwarden, maar werd daar gepakt. Hij werd ter dood veroordeeld en gewurgd op een schavot voor het Stadhuis, zijn vrouw werd levenslang verbannen. De medeplichtigen wisten op tijd te vluchten.

Ook in de jaren daarop werden aanslagen voorkomen. De stemming in de stad was gespannen, de veiligheidsmaatregelen waren streng en de mensen angstig. Herbergiers werd verplicht om verdachte personen te melden. De maatregelen hadden succes, het is de Spanjaarden nooit gelukt om een aanslag te plegen