LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

De Beurs en de opkomst van aandelenhandel

Rokin

Aandeel in de VOC op naam van Theunis Jansz. Inde Vrouwensteegh, 1606
Aandeel in de VOC op naam van Theunis Jansz. Inde Vrouwensteegh, 1606stadsarchiefstadsarchief

De Beurs van Hendrick de Keyser is de eerste plek ter wereld waar in aandelen gehandeld kan worden en een koers wordt opgemaakt. Eerst alleen in aandelen van de VOC, vanaf 1623 volgt de WIC.

Behalve in aandelen wordt er ook gehandeld in allerlei afgeleide producten als opties, termijncontracten, verzekeringen en financiële producten als staatsobligaties en rentebrieven. De oudste rentebrief ter wereld is van een Nederlands waterschap en komt uit 1624.

De beurs is de geboorteplek van de aandelenhandel en veel moderne financiële producten. Met dezelfde keerzijde als tegenwoordig, om de zoveel jaar een financiële crisis en regelmatig financiële schandalen, het eerste en bekendste met Isaac Le Maire.

In de 18e eeuw gaat het met de Nederlandse handel slecht, maar in de stad is nog steeds heel veel rijkdom, opgebouwd in de eeuw daarvoor. De beurs verandert daardoor steeds meer van karakter. Vanuit Amsterdam worden de Europese en Amerikaanse regeringen gefinancierd. Veel geld wordt uitgeleend aan het buitenland en niet in Nederland geïnvesteerd.

Dat leidt tot een bloeiende financiële sector in de 18e eeuw maar een verarmende samenleving en een economie die steeds verder achteruit gaat. De investeringen in het buitenland zorgen er ook voor dat de industriële revolutie in Nederland pas laat op gang komt.

Bron: beursgeschiedenis

handelaren in de Beurs van Hendrick de Keyser
handelaren in de Beurs van Hendrick de Keyserbeeldbank
vogelvluchtgezicht op de Beurs van Hendrick de Keyser, 1660
vogelvluchtgezicht op de Beurs van Hendrick de Keyser, 1660rijksmuseum

Gegevens van 7 november 2026.